Eenzaamheid

We ervaren allemaal wel eens eenzaamheid. Als je eenzaam bent, mis je verbondenheid; een hechte, emotionele band met anderen. Je zou graag meer contact met andere mensen willen. Wanneer iemand geen of nauwelijks sociale contacten heeft, wordt er gesproken van een sociaal isolement. Het gevoel van eenzaamheid roept negatieve gevoelens van leegte, verdriet en angst op, welke lichamelijke of psychische klachten kunnen geven. Deze gevoelens hebben dus een grote invloed op de gezondheid, het welzijn en de kwaliteit van leven.

Er zijn verschillende soorten eenzaamheid. Hieronder wordt in het kort de twee belangrijkste soorten uitgelegd; sociale en emotionele eenzaamheid. 

Sociale eenzaamheid
Iemand die sociale eenzaamheid ervaart, ontbreekt het aan contacten met mensen waarmee diegene gemeenschappelijke kenmerken deelt.

Emotionele eenzaamheid
Iemand die emotionele eenzaamheid ervaart, mist de hechte, intieme band met één andere persoon. Veel mensen die net hun partner verloren hebben ervaren deze vorm van eenzaamheid.

Voor iedereen is eenzaamheid anders. Hoe het voelt en wat het met je doet. De ene persoon heeft meer mensen om zich heen nodig dan de ander. Veel mensen zien het als eigen falen dat ze eenzaam zijn en praten er daarom niet zo snel over. Het is goed om scherp te zijn op de signalen die kunnen wijzen op eenzaamheid.

Signalen van eenzaamheid

Lichamelijke signalen
verslechterde zelfzorg
vermoeidheid
hoofdpijn
verhoogde spierspanning
gebrek aan eetlust

Psychische signalen
negatief zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen
gevoelens van zinloosheid en uitzichtloosheid
gevoelens van verlatenheid
teleurstelling
verdriet
boosheid
verlies van vertrouwen in andere mensen

Gedragsmatige signalen
gebrek aan sociale vaardigheden
mensen op afstand houden
claimgedrag
op zichzelf gericht zijn
overmatig gebruik of verslaving

Levensgebeurtenissen
overlijden
echtscheiding
ziekte of beperking (van een naaste)
verhuizing, migratie of veranderde woonomgeving
verlies van baan
financiële problemen

Hoe kun je het gesprek aan gaan?
Voor het bespreekbaar maken van eenzaamheid zijn er verschillende gesprekstechnieken. De houding ‘Wees een OEN’ (wees open, eerlijk en nieuwsgierig) goed werkt om informatie van iemand te verkrijgen. Ook de gesprekstechnieken ‘wat is LSD’ (luisteren, samenvatten en doorvragen), ‘Laat OMA thuis’ (oplossingen, meningen en adviezen) en ‘gebruik NIVEA’ (niet invullen voor een ander) zijn waardevol. Zorg ervoor dat je met de persoon in kwestie in een vertrouwde omgeving bent voordat je het gesprek aangaat. Wanneer de persoon zich op zijn of haar gemak voelt, zullen er eerder open en eerlijke antwoorden volgen.

Vermoed u dat iemand zich eenzaam voelt en vindt u het lastig om in contact te komen met diegene? Dan kunt u contact opnemen met het meldpunt eenzaamheid. Vrijwilligers kunnen u ondersteunen met tips om het gesprek aan te gaan.
Het Meldpunt Eenzaamheid is bereikbaar via telefoonnummer 085-0669700. U kunt ook terecht aan de balie van de Kleine Schans, tijdens werkdagen geopend tussen 8.30 en 12.00 uur.